Một người bạn tôi ở Hà Giang nói: “Tới Hà Giang mà tối không đi chén bát cháo ấu tẩu thì coi như không biết đến món ngon Hà Giang”. 11 giờ tối, sau khi đã thấm mệt bởi hành trình lang thang qua những con phố, chúng tôi kéo nhau vào một quán cháo ấu tẩu ngay trung tâm thành phố Hà Giang.

Nguyên liệu chế biến – độc dược chết người

Chị chủ quán cháo tên là Hương mang dáng người thon nhỏ, vừa múc cháo chị vừa kể cho chúng tôi về món “ cháo độc dược này”.

Theo lời kể của chị, món cháo này được nấu từ củ ấu tẩu, mọc tại những vùng núi đá cao chót vót, loại củ này trông gần giống như củ ấu dưới xuôi nhưng vỏ cứng hơn nhiều.

Củ ấu tẩu – một loại độc dược hạng A

Ấu tẩu thường được đồng bào dân tộc Mông đem về ngâm rượu dùng để xoa bóp xương khớp rất tốt, nhưng chị nhấn mạnh “Ai mà uống nhầm rượu ngâm ấu tẩu thì toàn thân sẽ dúm lại nếu không biết cách chữa thì sẽ chết ngay trước khi tới viện”. Cách chữa cũng rất đơn giản, người ta lấy cây chuối to bằng bắp tay người lớn đánh liên tục vào người ngộ độc, đánh đến khi nào người mềm ra, mồ môi đầm đìa mới ngừng tay.

Mới ăn khó nuốt… ăn nhiều dễ nghiện

Theo lời chị Hương, để chế biến được món cháo từ củ ấu tẩu phải qua nhưng công đoạn khử độc rất khắt khe. Đầu tiên củ ấu tẩu được ngâm vào nước gạo đặc rồi thái lát đem ninh nhừ đến khi củ tơi ra thành bột sền sệt. “Đây là công đoạn quan trọng nhất, nếu không được ninh đủ chất độc củ vẫn còn sẽ gây chết người” chị Hương nói.

Sau khi tẩy độc cho củ ấu tẩu, củ được đem nấu cùng gạo tẻ, nếp cái chân giò. “Mỗi một xoong cháo to cũng chỉ cần vài củ ấu tẩu là đủ rồi”, bà chủ quán bật mí kinh nghiệm.

Được ăn kèm với món cháo này là thịt nạc băm, ớt, tiêu hành, trứng gà và tía tô. Cháo có vị đắng hơi khó ăn lúc đầu nhưng chỉ vài thìa sau vị bùi bùi của ấu tẩu kèm với chân giò ninh cùng nếp cái hoa vàng tạo nên vị ngọt quện vào đầu lưỡi của người ăn.

Cháo ấu tẩu mang vị đắng, màu vàng sẫm có rất nhiều công dụng cho sức khỏe

Theo chủ quán, ngoài vị ngon dễ gây nghiện ra thì cháo còn có tác dụng giãn gân cốt, giảm đau cơ. Khi dùng loại cháo này, người ăn sẽ có giấc ngủ say sau 1 ngày đi xa mệt nhọc. Nhưng tuy nhiều công dụng vậy, chị vẫn khuyên chúng tôi không nên ăn nhiều cháo ấu tẩu một tuần chỉ nên dùng một bát mà thôi.

Anh Văn Nguyễn – dân phượt chuyên nghiệp Hà Nội khi ngồi ăn cùng chúng tôi chia sẻ “Ấu tẩu là 1 loại củ kịch độc, nhưng với bí quyết chế biến của bà con người Mông, nó lại trở thành một loại ẩm thực cực kỳ bổ dưỡng. Mỗi khi lên đây anh đều phải làm ngay bát cháo ấu tẩu móng giò rồi đi thêm một vòng chợ mới đủ no”

Quán cháo nhỏ luôn đông nghịt khách mỗi tối

Cháo ấu tẩu Hà Giang mùa nào cũng bán nhưng chỉ mở cửa vào ban đêm, ai đã đến Hà Giang, lác mắt trước vẻ đẹp của cao nguyên đá Đồng Văn, đã choáng ngợp với những phiên chợ vùng cao rực rỡ sắc màu mà chưa một lần thưởng thức bát cháo ấu tẩu thì quả thật đó là chuyến đi chưa trọn vẹn.

Giờ mỗi lần có dịp lên Hà Giang tác nghiệp, thưởng thức món cháo lạ này, chúng tôi vẫn trêu nhau “Nghe đồn ngon nhưng có độc”.

Thanh Vân (Theo Newdays)